Talentra İşin Uzmanına Soruyor: ”Oyun Ürün Yönetimi”
8 dk okuma
Oyun sektörü, 2020 yılında Peak Games’in Zynga’ya satışı ile birlikte gündemde daha fazla yer ediniyor. Bu satışın da etkisiyle bu alanda istihdam noktasında ekstra ilgi uyanacağını öngörüyoruz. Bu noktada ilgi uyandıran roller arasında oyun tasarımı, oyun ürün yöneticiliği, oyun alanında pazarlama ve iş geliştirme gibi pozisyonlar bulunuyor.
Talentra olarak bu alanda çalışan, farklı deneyimlerde uzman isimler ile oyun ürün yönetimi hakkında konuşma şansı bulduk. Nowhere Studio Kurucusu ve Oyunder Yönetim Kurulu Üyesi Burak Tezateser (kendisi aynı zamanda Bahçeşehir Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi'nde oyun yapımcılığı dersleri veriyor), Lokum Games Ürün Yöneticisi Mete Güner, Masomo Ürün Yöneticisi Yunus Ketme sorularımızı yanıtladı. Görüşlerini paylaştıkları için kendilerine çok teşekkür ediyoruz.
Kendilerine şu soruları ilettik:
Sizce özellikle ne tür becerilere sahip potansiyeller bu alanda başarılı olurlar?
Bu mesleğin en zor ve en mutlu eden tarafları sizce nedir?
Aldığınız eğitim iyi bir oyun ürün yöneticisi olmanızda fayda sağladı mı? Sağladı ise hangi açılardan?
Bu alana ilgi duyan genç arkadaşlarımıza eğitim ve deneyim önerileriniz ne olur?
Sorulara geçmeden önce; "oyun ürün müdürlüğü" ünvanı her oyun şirketinde olan bir pozisyon değil. Ben kendime yapımcı diyorum, yapımcı hem oyun geliştirici şirketlerde, hem de yayıncılarda olur. Benim üniversitede verdiğim ders de oyun yapımcılığı üstüne. Oyun ürün müdürlüğü pozisyonu için çoğunlukla bitmiş, yayınlanmış ve operasyon sürecine geçmiş bir oyun gereklidir. Her oyunun operasyon süreci olmaz. Film ve diziler gibi, oyunların da büyük bölümü geliştirilirler, pazarlanırlar ve yayınlanırlar.
Ancak bazı oyunlar, ki bunlara bazıları "GAAS" yani "SAAS" (software as a service)'ten yola çıkarak "Games as a service" diyorlar. Bu tür, yapılan oyunların %1'ini falan oluşturuyor denebilir, belki daha bile az. Ancak GAAS modeliyle yapılan oyunlar çoğunlukla arkalarında büyük business yapıları barındırır. Örneğin World of Warcraft, League of Legends, Clash Royale gibi türlerinin en iyi oyunları bu modelde yapılardır. Bu oyunlar, geliştirilirler, yayınlanırlar ve pazarlanmaya ve geliştirilmeye sürekli devam ederler.
İşte bu yapıdaki oyunların yapımcıya değil, ürün müdürüne ihtiyacı vardır.
1. Oyuncuların beklentilerini anlayabilen, datayı anlamlandırabilen ve hangi dataları track etmesi gerektiğini bilen ürün yöneticileri, oyunların sürekli daha iyiye gitmesini sağlayabilirler. Oyuncularla ve geliştiricilerle çok iyi ilişki kurabilmeli, iletişim yeteneği yüksek olmalı ama aynı zamanda analitik de olabilmelidirler.
2. En büyük oyunlar dahi belli bir süreden sonra ‘churn’e girerler, yani oyuncu kaybı olmaya başlar. Bu olmadan yıllarca oyunu yüksek oyuncu sayılarında tutabilmek büyük bir başarı ve mutluluk kaynağıdır diye tahmin ediyorum. World of Warcraft 16 senedir oynanıyor ve bundan yaklaşık 1 yıl önce en yüksek anlık oyuncu sayısına ulaştı. Bu görülmemiş bir şey ve dünyadaki en iyi ürün yöneticiliği herhalde.
3. Ben ürün yöneticisi değilim, ben oyun tasarımcısı ve yapımcısıyım. Elinizde hiç ürün yöneticisi kalmadıysa, bir yapımcıdan ürün yöneticisi devşirmeye çalışabilirsiniz. Nispeten benzer skill set'lere sahip çalışma alanları ama benim ürün yöneticiliği deneyimim hiç olmadı, geliştirme süreçlerine daha fazla hakimim. Ama ekonomi eğitimi üstüne management master'ı ve onun da üstüne bitirilmemiş bir oyun teorisi doktoram var, bunlar yaptığım işte kesinlikle katkı sağladı. Yine de bilgisayar mühendisliği eğitimi almış olmayı tercih edebilirdim.
4. Eğer oyun ürün yöneticiliğine ilgi duyuyorlarsa önce business analyst ya da game analyst pozisyonlarından çalışmaya başlayabilirler. Daha sonra Türkiye'den gitmelerini tavsiye ederim çünkü bildiğim kadarıyla ürün yöneticisi sahibi az şirket var Türkiye'de.
Yapımcı sayısı daha bile az olabilir. Çünkü yapımcılık da biraz lüks bir alan gibi görülüyor. Genelde geliştiricinin üstüne bırakılıyor yapımcılık işi de. Ama şu an gelir getiren büyük oyunların çoğu yapımcılarla yapıldı tabi. Bazen yapımcının ürün çıktıktan sonra operasyon aşamasında ürün müdürü olarak devam ettiği de oluyor. Ancak farklı uzmanlık alanları olduğu için, yapımcı yapımcılığa devam etse, operasyon bilen ürün müdürü de projeyi devralsa daha sağlıklı oluyor.
Yapımcılığa ilgi duyanlar için de önce büyük bir şirkette assistant producer'lık yolunu tavsiye ederim. Türkiye'de bunu da kolay bulamayacakları için game designer ya da developer rolleri yapımcılık konusunda karşılarına fırsatlar çıkmasını sağlayabilir.
Bir oyun stüdyosu kurucusu olarak Burak Tezateser’e ayrıca şu soruyu ilettik:
“Oyun stüdyosu kuran ve yöneten bir kişi olarak bu alanda startup kurma ve geliştirme potansiyelini nasıl görüyorsunuz? Gençlerimize önerir misiniz?”
2009'da yapmak istediklerimi yapabileceğim bir şirket bulsaydım kendi şirketimi açma yoluna hiç gitmezdim herhalde. İşleyişi anlamak, problemleri görmek için önce büyük bir şirkete girip biraz tecrübe kazandıktan sonra kendi şirketlerini kurmanın çok daha faydalı olacağı görüşündeyim. Ama hayat istenilen fırsatlar yerine başka fırsatlar çıkarıyor insanın karşısına. İyi bir girişimci olmak için de bu fırsatları değerlendirebilmek gerekiyor zaten. Ben daha çok hayallerimin peşinden koşmuş biriyim, fırsatları değerlendirmek daha çabuk başarı getirebilir. Herkesin ne istediğine bağlı.
Türkiye'de şu an bir çok alanda fırsat görüyorum oyunla ilgili. Hem hayallerini kovalayanlar, hem fırsat kovalayanlar için güzel bir ortam var. Buyursunlar.
1. Oyun sektöründe ürün müdürü (product manager) olarak yer almak için gereken
becerilerden bahsetmeden önce, isterseniz ürün müdürlüğünün bir tanımını
yapalım.
Ürün müdürü sorumlu olduğu ürünün tüm ömrü boyunca geçirdiği süreçleri yöneten, ihtiyaçlara göre geliştirilmesi gereken özelliklerin önceliklendirilmesini yapan ve ürüne dokunan tüm ekiplerin koordinasyonunu sağlayıp, uyum içinde çalışmalarından sorumlu kişidir.
Oyun sektöründe ürünümüz bir oyun doğal olarak. Sosyal medya, pazarlama, dijital pazarlama, kalite kontrol, tasarım ekipleri ve oyunu geliştiren stüdyo veya yazılım ekipleri ile beraber oyun için belirlediğimiz hedefe doğru yol alıyoruz. Bunları göz önüne alarak sahip olunması gereken en önemli özelliklerin aşağıdaki iki madde olduğunu söyleyebilirim:
a. Analitik Düşünme Yeteneği: Oyunun işleyen veya işlemeyen taraflarını verilerden yola çıkarak keşfetmek, işlemeyen tarafları geliştirmek ve işleyen tarafları daha da iyileştirebilmek için olmazsa olmazımız.
b. İletişim Yeteneği: Ürün müdürü olarak bir sürü ekiple beraber çalışıyoruz. Hepsinin uyum içinde ve ortak bir hedef doğrultusunda aksamadan çalışabileceği ortamı oluşturmakla yükümlüsünüz. Bunu sağlayabilmek için de bütün ekiplerle çok iyi bir ilişki ve iletişim kurabilmeniz gerekiyor.
Bu iki beceriye sahip potansiyel adayların bu alanda başarılı olabileceğini düşünüyorum.
2. En zor yanı oyuncuların isteği ile yönetimin istekleri arasında denge kurmaktır. Çünkü bu iki grubun istekleri genelde birbirine taban tabana zıttır. Oyuncular oyundaki her şeye kolay ve ucuza ulaşabilmek ister. Yönetim ise oyunun yüksek bir gelir getirmesini bekler. Bu iki talep arasında denge kurmak ürün müdürünün sorumluğundadır. Oyuncuların her şeye kolay ulaşmasını istemezsiniz, çünkü her ne kadar bunu isteseler de bu durum kolay sıkılmalarına neden olacaktır. Dolayısıyla oyunun zorluğu tam kararında olmalıdır. Sırf yüksek gelir elde etmek için de en gözde ürünleri satışa çıkmak istemezsiniz çünkü uzun vadede bunun ürüne zarar vereceğini ve ürünün ömrünün kısalmasına neden olacağını bilirsiniz.
En mutlu eden tarafı ise oyuncularla iletişimde olmak diyebilirim. Üzerinde çalıştığınız oyuna ciddi zaman ve para yatıran insanlarla iletişimde olmak, onların hayatlarına dokunduğunuzu hissetmek oyun sektörünün keyifli yanlarından biri.
3. Marmara Üniversitesi Elektrik Öğretmenliği bölümünden mezunum. Oyun sektörü ile alakalı bir bölümde okumadım kısacası. Ancak okuduğum bölümün sayısal ağırlıklı oluşu bana analitik düşünme yeteneğini kazandırdı. Ürün yöneticisi olarak kariyerimde bunun çok faydasını gördüm.
4. Oyun ve oyun üretiminin tüm yönlerini ve beraber çalışılan ekiplerin yaptığı işleri temel düzeyde bilmelerini öneririm. Bir yazılımcı gibi kod yazabilmelerine gerek yok elbette ama bir yazılımcının dilinden anlamak için temel düzeyde programlama biliyor olmanın çok faydası olur örneğin. Dijital pazarlama olsun, yazılım veya 3D tasarım olsun, bunlarla ilgili sayısız online kurs var. Bu kurslar sayesinde sayısız şey öğrenebilir, kendilerini geliştirebilirler. Öğrenilen her şey ekiplerle kurulan iletişimi güçlendirmeye yarayacaktır.
Ayrıca iletişim için iş dışında, hayatın diğer alanları ile ilgili bilgilerini de artırmalarını öneririm. Ürün müdürü olarak tüm ekiplerle iç içe çalışacaksınız ve tüm ekiplerin ortak vizyon doğrultusunda gitmelerini sağlamakla yükümlüsünüz. İnsanların bir doğrultuda gitmelerini sağlayabilmek için, takip edilmeye ve sözü dinlenen biri olmaya değer olmanız gerekiyor. Bu da sadece sektör bilgisi ile değil hayata dair duruşunuz ve bilgi birikiminizle de sağlayabileceğiniz bir şey. . Sürekli kendinizi geliştirdiğiniz bir patikada yol alın, yeni yetenekler öğrenin, insanlarla paylaşabileceğiniz ve bağ kurabileceğiniz şeyler olsun.
1. Ürün yönetmek, içinde çok fazla inişli-çıkışlı süreç barındıran ve oldukça dinamik yapıya sahip olan bir süreç. Bu yol aynı zamanda sadece ürünün kendisinin değil çevresindeki diğer faktörlerin de yönetilmesi gereken bir yol. Bu perspektif ile potansiyellerin oyunu okuma, analitik düşünme, strateji kurabilme ve tüm bunlarla beraber hem olaylara, gelişmelere, hem de kişilere liderlik etme yönündeki becerilerinin önemi oldukça fazla.
2. Ürünü ilgilendiren tüm detayların ortasında olmak, bunlara yön vermek, sıfır noktasından zirveye taşımaya çalışmak zorlu yönlerinden birkaçı. Mutlu eden tarafı ise aslında yine aynı sebepler. Tüm bu gelişmelere, süreçlere liderlik etmek.
Yani bir ürünü yönetmek aynı sebeplerden dolayı hem zorlayıcı hem de mutlu edici. Siz ne kadar iseniz yönettiğiniz ürün de sizin kadar olacaktır. Size oran ile ortaya bir sonuç çıkacaktır.
3.Özellikle finansal perspektif ve insan yönetimi anlamında oldukça etkili oldu. Bu hususta içinde bulunduğunuz projenin büyüklüğü de oldukça önem arz ediyor. Projenin büyüklüğüne oranla edindiğiniz tecrübeler aslında eğitimin tam olarak kendisi.
Kurumlardan alınan eğitimin yanı sıra bireysel koçluğun da payı burada çok büyük. Sektöre giriş yapmak isteyen arkadaşların bu bağlamda tercih edeceği şirketler ve bu şirketlerde birlikte vakit geçireceği kişiler oldukça önemli.
Benim gelişim sürecinde çok büyük katkısı ve rolü olan Sn. Barış Özistek’e bu blog yazısı vesilesiyle de teşekkürlerimi ve saygılarımı sunarım.
4. Okulda aldıkları veya almayı tercih edecekleri eğitimler açısından finans, ekonomi, mühendislik alanlarına yönelmelerinde fayda var. Oyun sektöründe ürün yöneticisi olmak analitik düşünme özelliğini de olmazsa olmaz kılıyor. Okul tarafındaki eğitim hayatlarında bu alanlara yönelmeleri onların bir adım önde başlamalarında etkili olacaktır.
Diğer taraftan ise sektörel anlamda yapılan seminerlere, fuarlara, organizasyonlara katılmaları yine oldukça önemli. Burada ise sektör özelindeki metrikleri öğrenmeleri, bu enstrümanları nasıl kullanabileceklerine dair henüz yolun başında bilgi sahibi olmaları sektöre tam olarak adım attıktan sonra daha hızlı fikir sahibi olmaları tarafında etkili olacaktır.
